Wilno Przewodnik turystyczno - krajoznawczy 1937 r. - Juljusz Kłos - książka wyd. 1937
Opis
Praca niniejsza ma na celu pokazania czytelnikowi Wilna przedewszystkiem pod względem architektonicznym, bynajmniej nie z punktu widzenia fachowego, technicznego, lecz ogólno artystycznego, usiłując dopomóc mu do wyczuwania tych wszystkich wartości i nastrojów duchowych, jakiemi architektura przemawia do każdego widza wrażliwego na piękno i ducha dziejów. Ponieważ jednak sztuka [...] jest najdoskonalszym wyrazem kultury życiowej danego okresu, ta zaś rozwija się na tle wypadków dziejowych, musimy przeto zapoznać się nasamprzód z rozwojem historyczno-kulturalnym miasta, co będzie w stanie wyjaśnić nam zjawiska bez tego niezrozumiałe wiecznych przemian stylowych sztuki, będącej wykwitem kultury. Na tem tle więc będziemy dopiero mogli zapoznać się bliżej z rozwojem architektonicznym Wilna, zaś poszczególne gmachy i pomniki staną się dla nas jedynie cząstkowemi ilustracjami tego rozwoju, ogniwami wielkiego zwartego łańcucha dziejów ducha.
Zamieniając wędrówkę po ulicach i zaułkach Wilna na pielgrzymkę przez stulecia minione, zbliżymy się do przeszłości wielkiej i jasnej, by z niej czerpać naukę i otuchę na przyszłość, od naszych wysiłków zależną; na tem bodaj polega ten nieprzeparty czar, jaki przeszłość na nas wywiera. I powoli, zwiedzając Wilno i poddając się urokowi jego legendy, przekonamy się, że poznać Wilno, - to znaczy pokochać je na zawsze.
