Tutaj i tam, obecnie i kiedyś - Rivka Parciack - książka historyczna wyd. 2012
Opis
Autorka opisuje dzieje kirkutów przed II wojną światową, przybliża czytelnikowi temat pochówku w tradycji żydowskiej, jej podejście do śmierci, znaczenie i wydźwięk płyt nagrobnych. Opowiada wojenną i powojenną historię cmentarzy, informuje o stanie prawnym i stosunkach własnościowych, relacjonuje wreszcie różnorakie działania mające na celu przywrócenie nekropoliom godnego wyglądu. Mówi o ważnych miejscach, ale przede wszystkim o związanych z nimi osobach oraz o procesach społecznych. Niezwykłym zjawiskiem i faktem bez precedensu nazywa zajmowanie się cmentarzami żydowskimi w Polsce przez osoby nienależące do społeczności żydowskiej, jak podkreśla. Opiszę zatem różne jego oblicza i przejawy, postaram się wyjaśnić pobudki tych, którzy podejmują to dzieło - zapowiada. I spełnia obietnicę w sposób tyleż wyczerpujący, co ciekawy, niemal reportażowy, próbując możliwie najpełniej odpowiedzieć na zadane samej sobie pytanie: Co skłania Żydów uratowanych z Zagłady, żyjących w Izraelu i innych państwach, do budowania obiektów pamięci w Polsce?, dociekając równocześnie, co dla nich znaczy rzeczone ocalanie pamięci. I pytanie drugie, niemniej istotne: Co skłania Polaków, którzy w większości urodzili się po drugiej wojnie światowej i nigdy nie widzieli Żydów, do interesowania się kulturą żydowską, pielęgnowania jej szczątków, często wbrew niechęci otaczającego środowiska, a w przeszłości również wbrew nastawieniu władz? Zapisując losy żydowskich nekropolii, podaje liczne przykłady tego, co niemiecki okupant zrobił z nimi w czasie wojny, jak zostały zagospodarowane w tym porażającym czasie, ale również później, już po wyzwoleniu. Zamieszcza poruszające historie ich opiekunów, częstokroć samozwańczych, strzegących cmentarzy z bardzo różnych, bywa że wręcz irracjonalnych pobudek. Opowiada o ogromie pracy, jaką na kirkutach wykonali Polacy, lecz nie zapomina o zaangażowanych w nią osobach innych narodowości. Książka, wydana zresztą niemal równocześnie w Izraelu i Polsce, stanowi bogate źródło wiedzy dla mieszkańców tych krajów, pełne faktów oraz interesujących obserwacji dotyczących historii i współczesności obu narodów, zdecydowanie łamiące zakorzenione w nich, a jakże często uparcie umacniane stereotypy. ! Uwagi: Okładka książki jest przybrudzona. Brzegi stron są lekko przybrudzone.